در قديم مهندس به شخصي اطلاق مي شده كه به علم هندسه آگاهي مي داشت. 
روز پنجم اسفند در تقويم‌ها روز بزرگداشت دانشمند بزرگ ايراني "خواجه نصرالدين طوسي" و "روز مهندسي" اعلام شده است. 
هفتصد و پنجاه و چهارسال از درگذشت دانشمند بزرگ ايراني خواجه نصرالدين طوسي مي‌گذرد اما هنوز هم دستاوردهاي علمي و آراء اين دانشمند ايراني محل رجوع است. 
خواجه نصرالدين طوسي از بزرگترين فلاسفه و رياضي‌دانان و دانشمندان ايراني است كه پس از بزرگاني مانند "فارابي" ، "ابوريحان بيروني" ، "ابوعلي سينا" و "رازي" ظهور كرد و اگر امروز روز بزرگداشت او را روز مهندسي گرفته‌اند، با مروري بر دستاوردهاي اين دانشمند نامي درمي يابيم كه اين انتخاب گزينه‌اي بجا بوده است. 
پرورش وي در زماني صورت گرفت كه دشواري‌هاي زيادي گريبانگير ايران بود از طرفي مواجه با حملات خانمان سوز مغول و از سوي ديگر مواجه با تسلط متصعباني بود كه با ظهور دانشمنداني مانند او مخالف بودند. 
خواجه نصیر گذشته از مقامات علمي در زندگي خود خدمات بزرگي به تمدن ايراني كرد؛ توانست كتب، نسخ و آثار علمي را از خطر نابودي نجات دهد و برپايه برخي منابع بالغ بر چهارصد هزار جلد كتاب در "مراغه" جمع آوري كرد و كتابخانه‌اي عظيم در اين شهر تاسيس نمود. در اين كتابخانه انواع كتب رياضي، فلسفي، نجومي و طبي و ادبي موجود بود. 
علاوه بر اين خدمت گرانبها، خواجه دو خدمت بزرگ ديگر نيز به علم و ادب كرد: نخست، نجات تعداد زيادي از علما هنگامي‌ كه به دست دژخيمان مغول مي‌افتادند و گردآوردن بسياري از دانشمندان در مراغه و گماشتن آنان به كارهاي علمي و راه اندازي زيج‌ ايلخاني به ياري آنها. 
خدمت بزرگ ديگر خواجه آن است كه به بهانه تشكيل رصدخانه؛ حوزه‌اي درسي در مراغه ترتيب داد كه در آنجا شاگردان نامداري تربيت نمود؛ يكي از آنان "قطب‌الدين شيرازي" است كه در علم نجوم، طب، فلسفه و رياضي تبحر داشت. 
زندگي خواجه به حقيقت مي‌تواند درسي براي همگان باشد. او با وجود گرفتاري‌هاي متعدد هرگز از مطالعه و تدريس دست بر نداشت و به حقيقت دلباخته علم و تحقيق بود. 

• → صفحه بعد
• صفحه قبل ←